Narzędzia AI dla psychologa

Sztuczna inteligencja weszła już do większości zawodów i psychologia nie jest tu wyjątkiem. Wielu terapeutów korzysta z ChatGPT czy Claude na co dzień, część dopiero się przymierza, a część podchodzi do tematu z dużą rezerwą. I słusznie, bo w tym zawodzie pracuje się na danych, które wymagają szczególnej ochrony.

Dobrze używane AI potrafi jednak zaoszczędzić psychologowi sporo czasu i pieniędzy. Poniżej opisujemy, gdzie realnie pomaga, ile można dzięki niemu zyskać i gdzie przebiega granica, której nie warto przekraczać.

Gdzie AI naprawdę pomaga psychologowi

Strona internetowa bez agencji

Własna strona to podstawa promocji gabinetu, ale zlecenie jej agencji czy freelancerowi to często wydatek rzędu kilku tysięcy złotych. Dziś prostą, estetyczną stronę można zbudować samodzielnie z pomocą narzędzi AI, takich jak Lovable. Opisujesz zwykłym językiem, czego potrzebujesz: kilka podstron, sekcję o sobie, cennik, formularz kontaktowy. Narzędzie przygotowuje projekt, który potem dopracowujesz kolejnymi poleceniami.

Nie trzeba umieć programować. Wystarczy wiedzieć, co chcesz przekazać pacjentom, i poświęcić na to jeden lub dwa wieczory.

Teksty na stronę, blog i social media

Wielu psychologów przyznaje, że najtrudniej jest im pisać o sobie. ChatGPT i Claude świetnie sprawdzają się jako pomocnicy przy:

• opisie usług i sekcji „o mnie”,
• artykułach blogowych, które pomagają w pozycjonowaniu strony,
• pomysłach na posty na Instagram, Facebook czy LinkedIn,
• tekstach do wizytówki w Google,
• mailach do współpracowników, ofertach dla firm czy szkół.

Najlepiej działa to wtedy, gdy AI dostaje od Ciebie konkretne informacje i Twój sposób mówienia, a Ty traktujesz wynik jako szkic do poprawienia. Teksty wygenerowane w całości i wrzucone bez redakcji brzmią podobnie do tysięcy innych. Pacjent wybiera człowieka, więc Twój głos powinien być w nich słyszalny.

Materiały edukacyjne dla pacjentów

AI pomoże przygotować przystępne materiały psychoedukacyjne: opis technik oddechowych, krótki tekst o tym, czym jest lęk, arkusz do monitorowania nastroju. Treść zawsze trzeba sprawdzić merytorycznie, ale sama redakcja i forma zajmują dużo mniej czasu.

Administracja gabinetu

Szkic regulaminu, wzór kontraktu terapeutycznego, informacja o zasadach odwoływania wizyt, odpowiedzi na najczęstsze pytania od osób zainteresowanych terapią. To wszystko można przygotować z pomocą AI w kilkanaście minut zamiast kilku godzin. Dokumenty o znaczeniu prawnym warto potem pokazać prawnikowi.

Nauka i przygotowanie do pracy

AI dobrze sprawdza się jako pomoc przy porządkowaniu wiedzy: streszczeniu artykułu naukowego, przypomnieniu kryteriów diagnostycznych czy zestawieniu podejść terapeutycznych. Trzeba tylko pamiętać, że modele potrafią się mylić i podawać nieistniejące źródła, więc wszystko, co ważne, warto zweryfikować.

Czego nie wklejać do ChatGPT i Claude

Tu dochodzimy do najważniejszej części. Kusi, żeby wrzucić do czatu notatki z sesji i poprosić o podsumowanie, wkleić transkrypcję nagrania albo opisać trudny przypadek i zapytać o pomysły na dalszą pracę. W ogólnodostępnych wersjach tych narzędzi to bardzo zły pomysł. Z kilku powodów.

To dane szczególnie wrażliwe

Informacje o zdrowiu psychicznym należą według RODO do szczególnych kategorii danych osobowych. Ich przetwarzanie podlega znacznie ostrzejszym zasadom niż zwykłe dane kontaktowe. Do tego dochodzi tajemnica zawodowa psychologa. Przekazanie treści sesji zewnętrznej firmie bez podstawy prawnej i bez umowy powierzenia danych może naruszać jedno i drugie.

Dane trafiają poza Europę

ChatGPT i Claude to usługi amerykańskich firm, a rozmowy są przetwarzane na ich serwerach. W przypadku danych o zdrowiu przekazanie ich poza Europejski Obszar Gospodarczy to dodatkowe ryzyko prawne. W indywidualnych planach tych narzędzi nie podpisujesz też z dostawcą umowy powierzenia przetwarzania danych, której wymaga RODO.

Rozmowy mogą trafić do trenowania modeli

W indywidualnych planach ChatGPT, w tym w darmowym i w Plus, rozmowy domyślnie mogą być używane do trenowania modeli OpenAI. Można to wyłączyć w ustawieniach, ale trzeba o tym wiedzieć i pamiętać. W Claude o wykorzystaniu rozmów do trenowania decyduje ustawienie prywatności na koncie. Jeśli jest włączone, rozmowy mogą być przechowywane nawet do pięciu lat. Plany firmowe obu dostawców działają inaczej i domyślnie nie trenują modeli na danych klientów, ale większość psychologów korzysta właśnie z planów indywidualnych.

Anonimizacja jest trudniejsza, niż się wydaje

Często pada argument, że wystarczy usunąć imię i nazwisko. W pracy terapeutycznej to rzadko wystarcza. Wiek, zawód, miejscowość, sytuacja rodzinna i szczegóły historii potrafią razem jednoznacznie wskazać konkretną osobę. Jeśli opis przypadku byłby rozpoznawalny dla kogoś, kto zna pacjenta, nie jest anonimowy.

Prosta zasada na co dzień: do ogólnodostępnego czatu AI wklejaj tylko to, co mógłbyś bez obaw opublikować na swoim blogu. Więcej o tym piszemy w artykule Czy można używać ChatGPT w pracy psychoterapeuty?

Jak bezpiecznie korzystać z AI w gabinecie

Jeśli chcesz używać ChatGPT czy Claude do marketingu, nauki i administracji, kilka ustawień i nawyków znacząco zmniejsza ryzyko:

• wyłącz w ustawieniach konta zgodę na wykorzystanie rozmów do trenowania modeli,
• nie wklejaj notatek, transkrypcji, nagrań ani opisów przypadków,
• nie podawaj danych, które pozwalają rozpoznać pacjenta, nawet pośrednio,
• traktuj odpowiedzi AI jako szkic, a nie gotową wiedzę ekspercką,
• sprawdzaj zawsze treści merytoryczne i dokumenty prawne.

A co z notatkami i dokumentacją z sesji?

To obszar, w którym AI mogłoby pomóc psychologom najbardziej. Porządkowanie notatek, transkrypcja sesji, przygotowanie podsumowania przed kolejnym spotkaniem czy szybkie odnalezienie wątku sprzed kilku miesięcy to godziny pracy co tydzień. Jednocześnie to dokładnie ten rodzaj danych, którego nie powinno się wrzucać do ogólnych narzędzi.

Dlatego budujemy Basię. To asystent stworzony specjalnie dla psychologów i psychoterapeutów, który pomaga w transkrypcji wizyt, notatkach z sesji i pracy z dokumentacją pacjenta. Od początku projektujemy ją z myślą o bezpieczeństwie danych:

• dane są przechowywane i przetwarzane w Unii Europejskiej,
• szyfrujemy je na każdym etapie, zarówno podczas przesyłania, jak i na dysku,
• dane pacjentów nie są wykorzystywane do trenowania modeli AI.

Dzięki temu możesz korzystać z możliwości sztucznej inteligencji tam, gdzie daje najwięcej, bez narażania pacjentów i siebie.

Na koniec

AI może być dla psychologa świetnym wsparciem. Pomoże zbudować stronę bez wydawania kilku tysięcy złotych, napisać teksty na bloga, przygotować materiały dla pacjentów i ogarnąć administrację. Granica jest jedna i bardzo wyraźna: treści sesji i dane pacjentów nie powinny trafiać do ogólnodostępnych czatów. Do tego potrzebne są narzędzia zaprojektowane z myślą o pracy psychologa.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną.